Do czego służą nam zatoki?
Jamy zatok wypełnione powietrzem pełnią funkcję oczyszczającą i nawilżającą powietrze. Zlokalizowane są symetrycznie wokół nosa oraz oczu. Od zatok zależy również barwa oraz brzemiennie głosu. Samooczyszczanie zatok jest możliwe, dzięki mechanizmu śluzowo-rzęskowego, który wytwarza śluz umożliwiający nawilżenie nabłonka oraz zbierania zbędnych zanieczyszczeń z okolic nosa oraz zatok.
Kiedy dochodzi do stanu zapalnego ?
Zaburzenia w funkcjonowaniu zatok powstają w wyniku infekcji wirusowej, gdzie dochodzi do stanu zapalnego i obrzęku śluzówki zatok oraz nosa. Obrzęk śluzówki sprawia że zmniejsza się drożność pomiędzy zatokami a jamą nosową, co powoduje powstanie podciśnienia w zatokach. Wysokie ciśnienie w jamach zatok powoduje większe wnikanie bakterii i wirusów z jamy nosowej podczas takich czynności jak kichanie czy wydmuchiwanie nosa. Temperatura i wilgotność to czynniki sprzyjające namnażaniu się drobnoustrojów a w konsekwencji nacisk na okoliczne tkanki, gorączkę oraz stan zapalny.
Objawy zapalenia zatok
Do najczęstszych objawów zapalenia zatok należą:
- bóle głowy oraz twarzy
- ropna wydzielina z nosa
- ogólne pogorszenie samopoczucia
Ze względu na czas trwania stanu zapalnego zatok wyróżniamy trzy typy:
- ostre zapalenie zatok – przebieg choroby trwa do 3 tygodni, dzięki efektywnemu leczeniu bądź też samowyleczeniu
- ostre zapalenie nawracające – zapalenie trwa od 3 tygodni do 3 miesięcy
- przewlekłe zapalenie zatok- pojawia się po okresie powyżej 3 miesięcy a stosowane leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów
Fizjoterapia w stanach zapalnych zatok
Na każdym z tych etapów stanu zapalnego zatok stosuje się również zabiegi oraz terapię manualną z zakresu fizjoterapii. Wizyta pacjenta z dolegliwościami pochodzącymi z zatok polega na wywiadzie, oceny przyczyny zaistniałych dolegliwości, które niekiedy mogą pochodzić od stawów skroniowo-żuchwowych czy też z powodu nieprawidłowego leczenia kanałowego podczas, którego doszło do przebicia zatoki szczękowej.
Terapia manualna w przewlekłych chorobach zatok polega na rozluźnianiu poszczególnych zatok (czołowa, nosowa, szczękowa) oraz na zmniejszeniu napięcia w obrębie mięśni żwaczy, mięśnia skroniowego, szwu wieńcowego oraz mięśni prostowników w odcinku piersiowym oraz szyjnym kręgosłupa.
Oprócz terapii manualnej stosuje się bańki chińskie próżniowe, które pobudzają układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał a zatem wspomagają walkę ze stanem zapalnym zatok.Stosuje się również ćwiczenia oddechowe, które poprawiają wentylacje zatok, co zmniejsza stan zapalny zatok i poprawia ich drenaż. Dodatkowo zaleca się inhalacje solami fizjologicznymi, które zmniejszają zastoje i nawilżają błonę śluzową w obrębie nosa oraz zatok
Efekty leczenia fizjoterapeutycznego mogą być różne w zależności od stopnia zaawansowania i przyczyn zapalenia zatok u pacjenta. W niektórych przypadkach fizjoterapia może przynieść znaczną ulgę w objawach, poprawę wentylacji zatok i zmniejszenie częstości nawrotów. Jednakże w innych przypadkach, szczególnie gdy przyczyny zapalenia zatok są bardziej złożone, fizjoterapia może być bardziej skuteczna jako uzupełnienie terapii farmakologicznej i innych metod leczenia. W każdym przypadku ważne jest skonsultowanie się z lekarzem lub fizjoterapeutą w celu ustalenia najlepszego planu leczenia
